Zuidwijkse molen

Foto: Marcel Spierings

Rijksstraatweg 269
In de Zuidwijkse polder, aan de Veenwatering. Tijdens Open Monumentendag te bereiken via het erf van boerderij Zuidhof, Rijksstraatweg 269.
Open van 11.00 – 16.00 uur
In en om het Open Monument mag er niet gerookt worden.

Alleen via een wandeling door de weilanden achter het landgoed Zuidwijk, of varend over de Veenwatering, is deze poldermolen te bereiken. Het slanke stenen molentje is hier waarschijnlijk niet lang na 1811 gebouwd. Met behulp van deze molen werd de Zuidwijkse polder droog gehouden. Opdrachtgever zal een lid van de adellijke familie Van Wassenaer zijn geweest, die onder meer eigenaar was van het landgoed Zuidwijk en de omliggende landerijen.


Volgens oude kaarten stond op deze plek al eeuwen eerder een molen. Dit was een wipschepradmolentje, waarschijnlijk van hout. De vervangende stenen molen kreeg een rieten kap. Tegen de molen staat een houten kast waarin het scheprad is ondergebracht, dat het water uit de Zuidwijkse polder in de Veenwatering transporteert. De opvoerhoogte is ongeveer een halve meter.


Het molentje is nogal onderhoudsgevoelig en moest meerdere malen gerestaureerd worden. In 1960 brak een van de houten roeden af en sindsdien bleef het ongebruikt. In september 1972 brandde het zelfs af. Er werd vervolgens een fonds in het leven geroepen om de restauratie mogelijk te maken. Molenmaker H. van de Vegte heeft de molen hersteld, waarna hij in juni 1978 op feestelijke wijze weer in gebruik kon worden genomen. De molen is sinds 1972 eigendom van de Rijnlandse Molenstichting.

Tekst: Robert van Lit

Photo: Marcel Spierings

Rijksstraatweg 269
In the Zuidwijk polder, on the Veenwatering. Accessible during Open Monument Day via the yard of Zuidhof farm, Rijksstraatweg 269.
Open from 11 a.m. – 4 p.m.
Smoking is not permitted in or around the Open Monument.

This polder mill can only be reached by walking through the meadows behind the Zuidwijk estate, or by sailing on the Veenwatering. The slender stone mill was probably built here not long after 1811. With the help of this mill, the Zuidwijk polder was kept dry. The client was likely a member of the noble Van Wassenaer family, who owned, among other things, the Zuidwijk estate and the surrounding lands.

According to old maps, a mill stood on this site centuries earlier. This was a small scoop wheel mill, probably made of wood. The replacement stone mill was given a thatched roof. Against the mill stands a wooden casing housing the scoop wheel, which transports water from the Zuidwijk polder into the Veenwatering. The lifting height is approximately half a meter.

The small windmill is quite maintenance-intensive and had to be restored several times. In 1960, one of the wooden sails broke off, and it has remained unused ever since. In September 1972, it even burned down. A fund was subsequently established to make the restoration possible. Millwright H. van de Vegte repaired the mill, after which it was ceremoniously put back into operation in June 1978. The mill has been owned by the Rijnlandse Molenstichting since 1972.

Text: Robert van Lit